Budynek pasywny – efektywność energetyczna i oszczędność

Budynek pasywny – efektywność energetyczna i oszczędność

Najłatwiejszym sposobem na zmniejszenie zużycia paliw kopalnych, a co za tym idzie zanieczyszczeń jest zwiększenie efektywności energetycznej. Straty w energii zaczynają się w elektrowni, następnie straty występują w dystrybucji energii, a na odbiorcach się kończą. Odbiorca nie ma wpływu na elektrownię lub sieci przesyłowe ale może mieć wpływ na dom, w którym mieszka.

Dom pasywny jest znakomitym sposobem na oszczędzanie energii, a co za tym idzie zmniejszenie rachunków do płacenia. W tym przypadku zużycie energii jest ośmiokrotnie mniejsze niż w przypadku domu konwencjonalnego. Budynek pasywny to nie tylko izolacja ale również inne rozwiązania pozwalające uniknąć straty ciepła a zarazem zapewniające odpowiednią wentylację i dogodne warunki dla mieszkańców. Sama nazwa „pasywny” wynika z tego, że dom nie wymaga aktywnego systemu ogrzewania. Muszą być w nim spełnione pewne podstawowe warunki, aby powstający budynek mógł się stać pasywnym. Dom powinien być szczególnie przeszklony od strony południowej. W mniejszym stopniu od strony wschodniej i zachodniej a od strony północnej powierzchnia okien powinna być jak najmniejsza. Aby straty ciepła były jak najmniejsze nie poleca się podpiwniczenia bezpośrednio pod budynkiem.

Izolacja ścian, stropów, sufitów oraz okna o bardzo niskim współczynniku przenikania energii są wymogiem w tego typu konstrukcji. Aby zapewnić zapotrzebowanie energetyczne poniżej 15 kWh/(m²·rok), które charakteryzuje dom pasywny, nie wystarczy tylko dobra izolacja. Niezbędnym elementem, który odróżnia domy pasywne od innych energooszczędnych budynków, jest wentylacja rekuperacyjna. W uproszczeniu jest to system rur, które są wpuszczone pod ziemię, a zarazem przechodzą przez konstrukcje domu. Kilka metrów pod ziemią, przez cały rok temperatura wynosi około 8 stopni C. Tym sposobem w zimie, temperatura w domu nigdy nie spada poniżej ośmiu stopni a w lecie wentylacja dostarcza chłodnego powietrza z pod ziemi. Dzięki temu, w przypadku braku centralnego ogrzewania, w wentylacji, w okresach zimowych nie tworzy się lód. Tego typu wentylacja odzyskuje temperaturę. Dopiero ochłodzone powietrze jest wymieniane.

Jak możliwe jest funkcjonowanie w zimie, w domu, który nie ma centralnego ogrzewania? Z racji znakomitych właściwości izolacyjnych oraz grawitacyjnej wentylacji odzyskującej ciepło, w domu pasywnym wystarczającymi grzejnikami są wszelkie urządzenia elektryczne, kuchnia, ciepła woda oraz osoby mieszkające. Pralka, zmywarka, telewizor, komputer, suszarka, żelazko, toster, itd. Każde urządzenie emitujące ciepło nawet w małych ilościach i przez krótki czas, przyczynia się do ogrzewania powietrza w domu. Podstawowymi źródłami ciepła jest lodówka, która z tyłu oddaje bardzo dużo ciepła oraz kuchenka służąca do przygotowywania ciepłych posiłków. Dodatkowo każdy człowiek jest również grzejnikiem o temperaturze 37 stopni C. W domu pasywnym zamieszkanym przez kilka osób, nawet w zimie temperatura utrzymuje się w okolicach 16-18 stopni C. Jeżeli dzień jest słoneczny to promienie dodatkowo dogrzewają budynek przez przeszkloną stronę południową.

Rachunki w domu pasywnym mogą być nawet o 80-90% niższe niż w domu konwencjonalnym, w którym w ciągu roku ogrzewanie pochłania najwięcej energii. Budowa domu pasywnego jest droższa o około 20% w stosunku do typowej konstrukcji z katalogu. Na zachodzie Europy różnica jest zazwyczaj mniejsza. W Polsce tego typu budownictwo nadal jest rzadkością a to również wpływa na wysokie ceny.

Dom pasywny jest znakomitą inwestycją. Biorąc pod uwagę niskie ceny użytkowania, oraz znikomy wpływ na środowisko jest konstrukcją przyszłościową. Wraz z zastosowaniem urządzeń pozyskujących energię z odnawialnych źródeł może być domem samowystarczalnym. W Polsce od roku 2021 budynki tego typu będą się upowszechniać. Każdy nowo powstały budynek ma spełniać wysokie normy energooszczędności. Jest to wymogiem Unii Europejskiej, która w 2010 roku przyjęła dyrektywę dotyczącą efektywności energetycznej.