Smog fotochemiczny
Ilustracja: Ben Amstutz
Licencja ilustracji: Creative Commons LicenseUznanie autorstwa 3.0 Polska (CC BY 3.0 PL)

Smog fotochemiczny

SMOG FOTOCHEMICZNY
Pomimo, że w marcu kończy się sezon grzewczy, a mieszkańcy zaprzestają palenia w domowych kotłowniach i piecach Kraków nie jest wolny od smogu. Nad miastem pojawia się charakterystyczna brunatna mgła zwykle podczas gorącej, słonecznej pogody, kiedy spaliny samochodowe wchodzą w reakcję ze światłem słonecznym, w wyniku czego powstaje trujący ozon. Mam wtedy do czynienia z tzw. smogiem fotochemicznym, zwany smogiem typu Los Angeles. Tlenki azotu i węglowodory obecne w spalinach samochodowych w obecności światła wchodzą w reakcje prowadzące do powstania silnych utleniaczy m.in. ozonu. Gaz ten może być przyczyną trudności w oddychaniu wynikających z podrażnienia dróg oddechowych, wywołuje podrażnienie oczu i śluzówki, zapaleniem gardła. Obserwowany jest najczęściej od czerwca do września. Smog fotochemiczny jest równie groźny, jak smog panujący jesienią i w zimie.
Smog fotochemiczny obserwowany jest w wielu miastach na świecie, np.: Santiago (Chile), Caracas (Wenezuela), Meksyk (Meksyk), Ateny (Grecja), Pekin (Chiny), Tokio (Japonia), Rzym (Włochy).

Ozon
Ozon to odmiana tlenu o cząsteczce trójatomowej. Jest to drażniący gaz o barwie bladoniebieskiej i charakterystycznej woni. Najwięcej tej substancji znajduje się w warstwie ozonosfery, która stanowi osłonę Ziemi przed promieniowaniem ultrafioletowym. Ozon obecny w warstwie atmosfery przy powierzchni, ma negatywny wpływ na zdrowie ludzkie i roślinność. Jest jednym ze składników smogu fotochemicznego powstającego głównie latem przy wysokich temperaturach i ciśnieniu w miastach o bardzo dużym ruchu samochodowym.

Ozon w warstwie atmosfery przy powierzchni Ziemi to zanieczyszczenie wtórne – powstaje na skutek przemian fotochemicznych w powietrzu powodowanych między innymi przez tlenki azotu, węglowodory i tlenek węgla. Największe stężenia obserwuje się przy dużych aglomeracjach miejskich, a głównym powodem jego powstawania jest emisja spalin samochodowych. Emisja tlenków azotu i węglowodorów w spalinach samochodowych limitowana jest w ramach norm Euro – im wyższa norma, tym emisja jest mniejsza, przy czym znaczące zmniejszenie emisji tych substancji wprowadzi norma Euro VI od 2014 roku.